Preek van de week

Vandaag sluiten we het kerkelijk jaar af met het hoogfeest van Christus Koning van het Heelal. Volgende week begint alweer de advent en tellen we af tot de komst van de Heer. Maar voordat de Kerk ons opnieuw naar Betlehem voert, plaatst zij ons vandaag voor het einde van de geschiedenis. Niet de kribbe staat centraal, maar de troon. Niet de geboorte van Christus, maar zijn wederkomst in heerlijkheid.

Toch is het geen klassiek koningsverhaal… Geen machtige legers of gouden kronen of indrukwekkende paleizen met balzalen. Nee… Jezus spreekt van hongerigen, dorstigen, vreemdelingen, naakten, zieken en gevangenen. In het Laatste Oordeel draait het niet om hoeveel macht of succes en aanzien je had of hoeveel je gepresteerd hebt. Voor Jezus draait het om liefde in concrete daden voor de kleinsten en geringsten.

De lezing uit Ezechiël zet ons op weg hoe wij dit alles moeten verstaan. Het volk Israël bevindt zich in een crisisperiode. De leiders, die als herders voor hun schapen hadden moeten zorgen, hebben gefaald. Ze waren vooral georiënteerd op zichzelf en niet op het volk. Iets dat we ook in 2026 maar al te goed herkennen! Daarom zegt God: “Ik zal zelf naar mijn schapen omzien en ze in veiligheid brengen.” God wacht niet passief af. Hij onderneemt zelf actie. Hij daalt af in menselijke duisternis en zoekt wat verloren is, wat gewond is, wie verlaten is. En dat is eigenlijk ook meteen de kern van de heilsgeschiedenis: het is één groot verhaal van een zoekende God, een God die zich openbaart en wil laten kennen. Doorheen heel de Schrift is het God die de mens blijft achterna gaan. Hij zoekt Adam in de tuin, Abraham en Mozes in de woestijn, David tussen de schapen… En het is de christelijke overtuiging dat God zelfs zo ver ging, dat Hij zijn enige Zoon heeft gestuurd om de verloren schapen te verzamelen. In Jezus wordt de profetie van Ezechiël werkelijkheid. Jezus noemt zichzelf ‘de goede herder’ en hij kent zijn schapen, draagt wat verloren is gelopen terug naar de kudde, bij al zijn eigen schapen. Hij gaf zelfs zijn leven voor die kudde. Dit is ten voeten uit een koningschap dat het niet heeft van schitterende gouden zalen, maar van herderschap, zorg, liefde en toewijding.

Dan komen we bij het evangelie. Misschien wel een van de meest indrukwekkende en tegelijk meest ontstellende passages uit het hele Nieuwe Testament. Er is dan ook al heel wat over gezegd en geschreven. De woorden van Jezus willen ons met een beeldrijk verhaal iets openbaren over het meest fundamentele wat in het heden aan het gebeuren is en wat nog te gebeuren staat, maar wat nog versluierd blijft. Jezus wil zo de diepere werkzaamheid van God in onze huidige mensenwereld uitdrukken. Het gaat dus om een beeldrijke ‘openbaring’ van de uiteindelijke bedoeling van God met ons, met de wereld, te starten vanaf… nu!

Jezus spreekt over het Laatste Oordeel. Alle volkeren worden verzameld en hij scheidt de mensen zoals een herder schapen en bokken van elkaar scheidt. En wat is het criterium? Niet nationaliteit of sociale positie, niet rijkdom of kunnen, ook niet kennis van geloofsleer, maar… “Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven.” Voor Jezus is geloof onlosmakelijk verbonden aan concrete liefdesdaden. Wie werkelijk gelooft, wordt gevoelig voor de nood van anderen. Niet omdat we zo ons heil zouden kunnen verdienen. God is geen leerkracht of rechter die goede punten uitdeelt omdat we goede werken hebben gedaan. Nee… een boom herken je aan zijn vruchten, een christen herken je aan zijn liefde en barmhartigheid.

En… opvallend… in het evangelie lezen we dat zowel de rechtvaardigen als de onrechtvaardigen verrast zijn. Beiden stellen de vraag: “Heer, wanneer hebben wij U dan gezien?” Daaruit kunnen we afleiden dat Christus aanwezig was zonder herkend te worden. Hij was verborgen. Waarin? …

 In de lijdende mens, in de hongerige, in de vluchteling, in de eenzame oudere, in het zieke kind, in de gevangene, in de mens die nergens nog meetelt. En Jezus zegt niet: “Die mens lijkt op Mij.” Jezus zegt: “Dat was IK.” Het gaat hier om een mystieke identificatie: de verrezen Heer heeft zich zo verbonden met de menselijke nood dat hij zegt: “Wat ge voor één van deze geringsten hebt gedaan, hebt ge voor Mij gedaan.”

De Schriftteksten van vandaag nodigen ons uit om na te denken hoe wij in het leven staan. Wij leven immers in een maatschappij die vooral succes- en prestatiegericht is. Maar Jezus zal ons op het einde geen vragen stellen over onze carrière of onze bank- of beursrekening. Wat in de weegschaal ligt, is van een heel andere orde! Hebben wij liefgehad? Hebben wij anderen vergeven? Hebben wij anderen bezocht en aandacht gehad voor mensen die niemand zag staan? Hebben wij iets van Gods goedheid zichtbaar gemaakt in ons leven? Dezelfde Christus die wij aanbidden op het altaar wacht zeker ook buiten de kerkdeur, in mensen die kwetsbaar zijn en die aan de rand leven. Het Laatste Oordeel is de onthulling van de waarheid en dan zal zichtbaar worden hoeveel liefde en barmhartigheid er werkelijk in ons leven aanwezig was. Want dit zijn de grote drie: geloof, hoop en liefde. God kijkt niet naar wat wij bezaten of voor onszelf hielden, maar naar wat wij hebben gedeeld en in liefde hebben geschonken.

Wat vieren wij dan vandaag? Wij vieren Christus, de ware Koning. Niet een koning die heerst vanuit een paleis, maar die eindigde aan het kruis. Een kroon van doornen in plaats van een van goud. Een koning die zichzelf weggaf tot het uiterste toe. En wanneer hij terugkomt in heerlijkheid, zal hij nog altijd dezelfde zijn: een Goede Herder en een dienende Koning, een Heer die zich laat vinden in de kleinsten.

En voor ons bestaat er dus maar één manier om deze Koning te dienen: door te dienen, net als hij. Christus is daar waar mensen in het gelaat van de gekwetste, kleine mens de trekken van God zelf herkennen en door hun inzet en edelmoedigheid de wereld helpen groeien tot Zijn koninkrijk van liefde. Hij nodigt ons uit NU te leven als mensen die fundamenteel open staan voor onze medemens.

Zo is de heerschappij van de Liefde onder ons aanwezig, in Christus, Herder, Rechter en Koning, vanaf het begin, tot op het einde, maar vooral VANDAAG.

Sara Van Gucht